စီးပြားေရး ျမန္မာ့စီးပြားေရး စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ ေလွ်ာ႕ေပါ႕ေပး မႈႏွင္႔ ၿမန္မာ႔အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းတို႔၏ အလားအလာစီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ ေလွ်ာ႕ေပါ႕ေပး မႈႏွင္႔ ၿမန္မာ႔အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းတို႔၏ အလားအလာ
- 21 June 2012 |
- By Commerce Journal
ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ ၏ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ (Sanction) သည္ ျမန္မာ့
အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းကို ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အထီးက်န္ေစခဲ့ သည္။ ထိုကဲ့သို႔ အထီးက်န္ေစခဲ့သည့္ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရသစ္ ၏ ေျပာင္းလဲ က်င့္သံုးခဲ့သည့္ မူ၀ါဒအသစ္ ႏွင့္ အတူ ျပန္လည္ ရွင္သန္ႏိုးထေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈကိုက်င့္သံုးရာ တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၏စီးပြားေရးပိတ္ ဆို႔မႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ လုပ္ငန္းမ်ား အားလံုးကို ထိခိုက္မႈရွိခဲ့ သည္။ ဥေရာပသမဂၢ(အီးယူ)၏စီးပြား ေရးပိတ္ဆို႔မႈတြင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း မပါ၀င္ခဲ့ေသာ္ လည္း အမ်ားနည္းတူ ခံ စားခြင့္ရရွိမည့္အခြင့္အေရးမ်ားဆံုး႐ႈံးနစ္ နာခဲ့ရျခင္းသည္လည္း စီးပြားေရးတြင္ နစ္နာဆံုး႐ႈံးရသည့္ ပိတ္ဆို႔မႈတစ္ခုပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ယခုအခါတြင္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ဥေရာပသမဂၢ(အီးယူ)မွလည္း တစ္ႏွစ္ဆုိင္းငံ့လိုက္သည့္နည္းတူ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ လည္း ဆိုင္းငံ့ထားမည္ဟု သိရွိရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲ၊ မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္ စီးပြား ေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ဆိုင္းငံ့လိုက္ျခင္း သည္ အထီးက်န္ေလာကထဲတြင္ ရွင္သန္ေနရသည့္ ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို ျပန္လည္ရွင္သန္ေစရန္ တြန္းအားေပးလိုက္သည့္ အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ပင္ျဖစ္သည္။
GSP ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ထိုကဲ့သို႔ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ဆိုင္းငံ့ထားေသာ္္လည္းအဓိကက်သည့္ Generalized System of Preference - GSP ကို ရရွိမွသာလွ်င္ ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း ျပန္လည္ရွင္သန္ဦး ေမာ့လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းမွ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေဒၚခိုင္ခုိင္ႏြယ္ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ "ဥေရာပမွာ သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕သြင္းကုန္ ေတြအေပၚမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား၊ ဆင္းရဲ တဲ့ႏိုင္ငံမ်ားက ပို႔တဲ့ပို႔ကုန္ကို အခြန္ သက္သာခြင့္ေပးထားတဲ့ GSP ဆိုတဲ့ စနစ္တစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒါကို ျမန္မာႏိုင္ငံ က ရၿပီးေတာ့မွ ၁၉၉၇ခုႏွစ္မွာ ႐ုပ္သိမ္း ခံရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ပို႔ကုန္ မွန္သမွ်ဟာ ဥေရာပထဲကို သြားမယ္ဆို ရင္ အခြန္သက္သာခြင့္မရွိဘူး။ဒါ ေၾကာင့္ အထည္ကို ပို႔လို႔ရေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔၊ ကေမၻာဒီးယားတို႔နဲ႔ ယွဥ္လုိက္ရင္ သူတို႔က အခြန္သက္သာ ခြင့္ရတယ္။ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံကမရဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီႏိုင္ငံကို ဥေရာပက အပ္ကုန္ေတြနည္းသြားခဲ့တာ"ဟု ၎က ရွင္းျပခဲ့သည္။
"GSP အျပင္ကို ဖြ႔ံၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြ က ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြကို အမ်ားႀကီးကူ ညီခ်င္တယ္ဆိုတဲ့မူ၀ါဒေတြရွိတယ္။ အဲ ဒီလိုရွိတဲ့အတြက္ GSP + + ဆိုတာေတြ ပါ သူတို႔က ေပးလာတယ္။ ခံစားခြင့္ ေတြပိုလာတယ္။ ကြၽန္မတို႔ႏုိင္ငံက GSP ျပဳတ္သြားတဲ့အတြက္ ထပ္ေဆာင္းေပး တဲ့ အဲဒီ + + ေတြပါ မရေတာ့ဘူး''
EBA ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ မႈေၾကာင့္ GSP ကို ခံစားခြင့္မရရွိခဲ့သည့္ အျပင္ EBA ကိုပါ ခံစားခြင့္မရရွိခဲ့သည့္ အတြက္ နစ္နာဆံုး႐ႈံးမႈကို ႏွစ္ထပ္ကြမ္း ခံစားခဲ့ရသည္။ EBA(Everything But Arms) ဟူ သည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ားကို လက္နက္ခဲယမ္းမွအပ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္ပို႔ရာတြင္ အခြန္ကို (သုည ရာ ခိုင္ႏႈန္း) လံုး၀ေကာက္ခံျခင္း မျပဳသည့္ အစီအစဥ္ တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ "အီးယူကေနၿပီးေတာ့ Sanction တစ္ႏွစ္ဆိုင္းငံ့လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာEBA ကလြဲရင္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါတယ္။ တကယ္ ေတာ့ EBA ဆိုတာ လက္နက္ခဲယမ္း ကလြဲရင္အကုန္ပို႔လို႔ရတယ္လို႔ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။EBA ဆိုတာပ႐ိုဂရမ္တစ္ ခုရဲ႕နာမည္ပါ။ အဲဒီ EBA ကိုရလိုက္ရင္ လက္နက္ခဲယမ္းေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကား မႈကလြဲရင္ က်န္တဲ့ပို႔ကုန္ေတြကိုဥေရာပ ကို တင္ပို႔ခြင့္ရွိတယ္။ အဲဒီမွာအခြန္ကင္း လြတ္ခြင့္ရွိတယ္။ ဒါက ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံ ေတြကိုပဲေပးတာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက GSP ေတာင္မရတဲ့အတြက္ အဲဒီ GSP + + လည္းမရ၊ EBA လည္းမရျဖစ္ေနတာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒါေတြရလိုက္ရင္ေတာ့ ျမန္ မာ့အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းက တစ္ဟုန္ထိုး တက္သြားမွာပဲ''ဟု ၎က ရွင္းျပခဲ့ပါ သည္။
ေရွ႕အလားအလာ
ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းသည္ ဥေရာပ၏စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ားတြင္ မပါ၀င္ေသာ္လည္း အဆိုပါအခြန္ေလွ်ာ့ ေပါ့မႈဆိုင္ရာ အစီအစဥ္မ်ားတြင္ အက်ဳံး မ၀င္သျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားအထည္ခ်ဳပ္လုပ္ ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါတြင္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ မ်ား ဆိုင္းင့ံလိုက္သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံ ျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ ျမန္မာ့ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းကို မ်က္စိက် လာခဲ့ၾကသည္။ ယင္းတို႔၏စိတ္၀င္စားမႈ မ်ား မ်ားျပားလာေသာ္လည္း အီးယူ၏ အဓိကက်သည့္ GSP ရရွိေရးႏွင့္ EBA ရရွိေရးသည္ အေရးပါသည့္အခန္းတြင္ ပါ၀င္ေနေပသည္။
အိုင္အယ္လ္အိုကေထာက္ခံမွ GSP ရမည္
ယင္း GSP ႏွင့္ EBA ရရွိရန္မွာ အိုင္အယ္လ္အို၏အေပၚတြင္မူတည္ ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းမွ ဒုတိယဥကၠ႒ ေဒါက္တာေအာင္၀င္းက ေျပာၾကားခဲ့ သည္။ "အိုင္အယ္လ္အိုက ေထာက္ခံမွ ဒီ GSP ရမွာ။ အဲဒါကိုရဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသင္းခ်ဳပ္က တာ၀န္ရွိတဲ့သူတစ္ဦး အိုင္အယ္လ္အိုအစည္း အေ၀းသြားတက္ ေနတယ္။ အဲဒါကို ရေအာင္ေဆြးေႏြးခဲ့ ပါလို႔ မွာလိုက္တယ္။ အိုင္အယ္လ္အို ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကအထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ုံေတြမွာ အလုပ္သမားေတြနဲ႔ပတ္ သက္တဲ့အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ စြပ္စြဲတာမ်ဳိး မၾကားရပါဘူး။ အဲဒီလိုမၾကားရတဲ့အတြက္ ဒီ GSP ကို လည္း လုပ္ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆရတာ ပဲ။ GSP ရလာရင္ေတာ့ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းဟာ တစ္ရွိန္ထိုး တိုးတက္လာ မွာပဲ''ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါးမႈျပႆနာ
ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈမ်ား၀င္ေရာက္လာပါကအလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား မ်ားျပားလာမႈႏွင့္ အတူကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါးမႈ ျပႆနာႏွင့္ပါ ရင္ဆိုင္ရဦး မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေဒါက္တာေအာင္၀င္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ " အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံေတြမ်ားလာ တာနဲ႔အမွ် အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ေတြမ်ားလာမယ္။ ဒါေပမယ့္ စက္မႈဇုန္ မွာကေတာ့ စက္႐ုံအသစ္တိုးတုိင္းမွာ လာၿပီးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတဲ့သူက လူသစ္ကို Train လုပ္တာကို မလုပ္ခ်င္ၾကဘူး။ ကြၽမ္းက်င္ၿပီးသား သူေတြကိုပဲ ပိုက္ဆံ ပိုေပးၿပီး ဆြဲေဆာင္မႈေတြနဲ႔ ေခၚယူၾက တဲ့သေဘာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ ဒါမ်ဳိးဟာ မျဖစ္သင့္ဘူး။ ကိုယ့္လူကိုယ္ေ မြးၿပီး လုပ္သင့္တယ္။ ဒီလိုုလုပ္တဲ့အတြက္ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါးတဲ့ျပႆနာ ကို ရင္ဆိုင္ၾကရဦးမွာ။ အခုကတည္းက အဲဒီျပႆနာနဲ႔ရင္ဆုိင္ေနရတာ။ ေနာင္ ဆိုရင္ ဒီထက္ပိုဆိုးလာဖို႔ပဲရွိတယ္''ဟု ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရရွိေ ရးႏွင့္ပတ္သက္ ၍ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။ % သူတို႔ဘာေတြေမးၾကသလဲ % ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ မူ၀ါဒ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံသူမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္အတြက္ စံုစမ္းေမးျမန္းမႈမ်ားရွိလာေၾကာင္း သိရသည္။ ထို႔ျပင္ GSP ရရွိလာပါက အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း ၏ ေရွ႕အလားအလာသည္ မ်ားစြာတိုးတက္လာမည္ျဖစ္ သည့္အတြက္ ယင္းအခ်က္မ်ားကို ေမွ်ာ္ကိုးသည့္ႏိုင္ငံျခားသား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံပါက ၎အတြက္ ကာကြယ္ ပုိင္ခြင့္မည္မွ်ရွိမည္၊ အလုပ္သမား ရွာေဖြမႈ၊ အေဆာက္အဦ၊ အခြန္အခ၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားစသည့္ အခ်က္မ်ား ကို ေမးျမန္းၾကေၾကာင္း ေဒၚခိုင္ခိုင္ႏြယ္က ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့သည္။ " GSP ရလာရင္ေတာ့ ေရွ႕ကိုအလားအလာေတြ အမ်ားႀကီးရလာမယ္ လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရတယ္။ ဒါေတြကိုေမွ်ာ္လင့္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားက စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ရွင္ေတြကေမးၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သူတို႔လာၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီဆိုရင္ သူတို႔ကို အကာအကြယ္ေပးမယ့္ Protection of Investment Law ရွိ လား၊ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါမွာ Infrastructure ေတြရွိရဲ႕လား၊ ေျမေနရာ အေဆာက္အအံုေတြရွိရဲ႕လား၊ အလုပ္သမားေတြရွာရတာလြယ္ရဲ႕လား၊ ေနာက္ အခြန္အခ၊ လုပ္ထံုးလုပ္ နည္းေတြ လြယ္လား မလြယ္ဘူးလား၊ အပိုကုန္က်ေငြ (Transaction Cost) က မ်ားလား၊ မမ်ားဘူးလား အဲဒီအခ်က္ေတြကိုပဲ ေမးၾကတာ။ သူတို႔ စိတ္၀င္စားတဲ့အရာေတြကို ေျဖေပးႏုိင္ရင္ သူတို႔၀င္လာ ၾကမွာပဲ''ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းႏွင့္ အမည္ခံ
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ား မ်ားျပားစြာရွိေသာ္လည္း အမည္ခံအထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ားမွာ မ်ားစြာရွိေနေပသည္။ ယင္းအခ်က္ကို ေျဖရွင္းရန္ အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္က ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၈ရက္ ရက္စြဲျဖင့္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ တစ္ရပ္ထုတ္ျပန္ကာ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း တစ္ဦးတည္းပိုင္ သို႔မဟုတ္ ဖက္စပ္သေဘာမ်ဳိးျဖင့္ လုပ္ကိုင္ ရန္ ေၾကညာခ်က္မ်ားထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အမည္ခံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္း ေပါင္းမ်ားစြာရွိသည့္အနက္ အမည္ေျပာင္းရန္ လာေရာက္ေလွ်ာက္ထားသည့္ စက္႐ုံမ်ားမွာ ၁၅ ခုခန္႔သာရွိေသးေၾကာင္း ေဒါက္တာေအာင္၀င္းက ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ "အမည္ခံစက္႐ုံေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် လမ္းေၾကာင္းမွန္ကို တက္လွမ္းဖို႔ စည္း႐ုံးတယ္။ ေျပာျပတယ္၊ ရွင္းျပတယ္၊ သူတို႔ကိုလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ၫႊန္ၾကား ခ်က္ေတြလည္း ထုတ္ထားၿပီးၿပီ။ ရက္ေပါင္း ၉၀အတြင္းမွာ ေျပာင္းရ မယ္ဆုိေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ေမ ၃၁ ရက္က ျပည့္ခဲ့ၿပီ။ အခုထိေတာ့လာတင္ထား တာ ၁၅ခုေလာက္ပဲရွိေသးတယ္။ တကယ္လို႔မေျပာင္းဘူးဆိုရင္ေတာ့ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒမွာပါတဲ့အတိုင္း နာမည္ ပ်က္စာရင္းသြင္းခံရမွာပဲ'' ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းဟူသည္ အက်ဳိးအျမတ္နည္းပါးသည့္ လုပ္ငန္းတစ္ခု ျဖစ္သည့္အျပင္ လူမႈေရးအက်ဳိးအျမတ္တစ္ခု တည္းသက္သက္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ ေနသည့္လုပ္ငန္းတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ုျပင္ယင္းလုပ္ငန္းသည္ လူအင္အား သံုး၍ လုပ္ရသည့္လုပ္ငန္းျဖစ္ၿပီး ယင္းလူအင္အားမွာလည္း ေငြေၾကးမ်ား အဆမတန္ေပးရသည့္ ဘြဲ႕ထူးဂုဏ္ထူးမ်ားရွိသည့္ သူမ်ားမဟုတ္သည့္အ တြက္ ကမၻာေပၚရွိ ဆင္းရဲသည့္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုးရွိသည့္ႏိုင္ငံ မ်ားက လုပ္ကိုင္ၾကသည့္ လုပ္ငန္း ပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာအထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ားသည္အျမတ္အစြန္းနည္းပါးသည့္ အတြက္ ယင္းလုပ္ငန္းကိုလုပ္ကိုင္သည့္သူမ်ားသည္ မ်ားမ်ားေရာင္းရသည့္ အေပၚတြင္သာ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းျဖစ္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဖြံ႔ၿဖိဳး လာပါက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏စီးပြားေရးသာမက ျပည္သူမ်ား ၏အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားလည္း တိုးတက္ျမင့္မား လာႏိုင္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလုိက္ရပါသည္။
 |
ေၾကာ္ျငာမ်ား
